web analytics
  

Sastra Sunda: IMPIAN SAMÉMÉH LEBARAN

Sabtu, 8 Mei 2021 06:11 WIB Yus R. Ismail
Bandung Baheula - Bandungan, Sastra Sunda: IMPIAN SAMÉMÉH LEBARAN, Cerita Pendek,Cerita pendek bahasa Sunda,Cerita pendek Sunda,cerita pendek Yus R. Ismail,carpon,Carpon Sunda,carpon yus r. ismail,seni dan budaya sunda,Sastra Sunda

Ilustrasi Impian Samemeh Lebaran (Arsacadipura)

NGAHULENG téh sok anteng. Bari ngadadangukeun kiricik cai leutik ti sisi sawah. Atawa curulung walungan Cipélés lebah nu nyurug. Sedot roko. Leguk kopi. Kudu kumaha atuh carita téh? Kumaha mimitina? Kumaha tungtungna? Ending cenah ceuk gayana mah. Anteng deui ngahuleng. Carita anu rada pondok asa kurang cop, nu nguriling kurang ginding. Pulpén ngagolér, keretas angger kosong.

Henteu gampang geuning jadi pangarang téh. Ngahuleng ti balik tarawéh nepi ka ampir jam sabelas, asa acan manggih waé carita anu cop jeung haté. Biasana sakali-kalieun anggeus ngarang téh apan dikotrétna sababaraha poé, caritana meunang ilham anu datang henteu kahaja. Ari ayeuna, kudu ngaréka-réka carita nepi ka tamat, dipaksakeun. Apan kitu ceuk Bunda Komala Sutha jeung Kang Elli Rusli, pangarang senior anu jadi mentor dina grup Diajar Ngarang facebook.

Ari kuring, maksakeun ngaréka-réka karangan téh, pédah waé kasumangetan ku carpon anu dimuat ku media onlén. Atoh puguh deui, da carpon munggaran anu dimuat. Sumanget, apan ieu ogé peuting katilu, unggal balik tarawéh, léos téh tara ka kamar kontrakan, tapi ka warung kopi sisi walungan Cipélés. Acan kénéh meunang jalan carita anu cop, komo deui ngotrétkeunana.

Enya ogé kitu, jol-jol betah puguh ogé kakara saminggu di Sumedang téh. Najan teu boga kawawuhan akrab, tapi jeung nu kakara panggih ogé ngobrol téh sok ramé waé. Jeung Kang Jani, anu boga warung kopi téa, kamari mah apan ngobrol téh nepi ka tengah peuting.

“Saur mah ka dieu wé, riweuh kudu pusuk-pasak mah,” cenah basa ngamimitian poé puasa. Kuring unggeuk bari seuri.

Dongéngna mah kuring téh keur diajar gawé di Griya Sumedang. Henteu ngahaja sabenerna mah. Keur nganteur sobat anu kuliah di Sumedang, ari pék aya béja di Griya aya lowongan salila bulan puasa wungkul. Ngasupkeun lamaran, ari pék alhamdulillah ditarima.

“Keun waé salila puasa wungkul gé. Sugan wé atuh pagawéan téh kapaké. Lamun geus normal mal, virus korona henteu ngahihileudan deui, Griya butuheun pagawé téh pasti diajakan deui,” saur Emih.

“Tapi Muklis anu dituturkeunna ogé apan moal di Sumedang cenah, Mih. Puasa mah di Bandung. Ongkoh deui bisi ulaheun bulak-balik Sumedang-Bandung deukeut ka Lebaran mah da pamaréntah aya rencana ngalarang mudik, Mih,” témbal téh.

“Keun waé henteu jeung Muklis gé. Apan manéh bisa ngeusian kamar kontrakanna, henteu kudu mayar. Bari diinjeuman motorna sagala. Emih da geus bébéja ka amang manéh.”

Kuring unggeuk. Muklis téh sobat ulin anu masih kénéh aya patali dulur jeung kuring. Ka bapana Muklih téh kuring nyebut amang, duka kumaha pancakakina mah. Nya salila di Sumedang téh kuring ngeusian kamar kontrakan Muklis di kampung Darangdan. Ka Griya kaasup deukeut, paling 5-10 menit maké motor.

Geus tilu taun saenyana kuring lulus SMK di Cicaheum. Ngalamar ka ditu ka dieu, apan keur susah pagawéan ayeuna téh. Karunya kuring ogé ka Emih. Sigana ngarep-ngarep kuring gancang gawé. Apan Emih téh ngan nyalira ngabayuan kulawarga. Adi kuring dua, kelas 2 SMK jeung kelas 2 SMP. Apih tos ngantunkeun basa kuring kelas dua SMP. Emih damel di laundry. Eta ogé sakapeung disuluran ku kuring. Tapi anu boga laundry embungeun kuring anu gawé

Kuring sorangan hayang gancang gawé téh ngarah gancang bisa ngabantuan Emih. Leuwihna hayang geura boga hp. Lain pédah teu sarua jeung batur, apan barudak sapantaran kuring mah geus lumrah boga hp. Kuring mah hayang boga hp téh ngarah gampang lamun hayang macaan carpon anu dimuat koran atawa media onlén. Apan kitu ceuk Bunda komala Sutha ogé, kudu loba maca cenah diajar ngarang mah.

Matakna atoh ditarima di Griya Sumedang téh. Asup gawé téh kabagéan sip pukul 10 beurang nepi ka pukul 5 soré. Matakna rada nyalsé. Bubar tarawéh sok gancang ka warung Mang Jani di sisi walungan Cipélés. Ngadon ngopi baru ngahuleng mikiran plot carpon téa.

Saenyana caritana mah geus aya. Meunang mekel ti Bandung kénéh. Mimitina inget kana novel Bumi Manusia karangan pangarang sohor Pramudya Ananta Toer téa. Apan tokoh Mingke dina novel éta téh sok ngarang ogé. Ari bahan caritana apan sok tina kajadian nyata. Inget ka dinya, kuring sok lila ngahuleng lamun manggih béja anu matak hookeun. Ku kituna, bahan carita téh meunang nyatetkeun tina kajadian nyata.

Ari bahan carpon ayeuna, aya dua saenyana. Tapi lantaran duanana ogé acan manggih jalan carita anu cop, matak dipikiran duanana. Duka pédah kitu meureun, hiji ogé can aya anu nyugemakeun. Henteu museur.

Carita kahiji ngeunaan Nini Usih. Pikasediheun carita Nini Usih téh. Hirup nyorangan. Imahna panggung, cenah dipangnyieunkeun ku tatanggana jeung aparat désa. Anu matak jadi carita, Nini Usih téh dipapagkeun ku pulisi. Dilaporkeun ku batur salemburna, pédah maok gedang atah ti kebonna. Ari anu ngalaporkeun téa, alesanna mah ngarah kapok cenah. Jeung ngarah henteu aya deui anu wanieun puak-paok di kebonna.

Warta ngeunaan Nini Usih téh kungsi viral dina medsos jeung media massa. Ari kuring, ti mimiti ogé kabéngbat ku carita Nini Usih téh. Lain saukur pédah cirambay waktu maca wartana, tapi ogé apan lembur Nini Usih téh henteu jauh ti imah kuring di Cicaheum. Malah kuring kungsi ngahaja ulin ka kebon anu tangkal gedangna dipaok Nini Usih téa. Ogé ka imah Nini Usih, tapi narutup da cenah Nini Usih téh diperenahkeun ku bapa Kapolrés anu karunyaeun. Bari cenah keur diusahakeun pikeun diputus sacara kakulawargaan.

Carita kadua, ngeunaan Aki Solihin. Ieu mah henteu jauh ti imah kuring. Matak warta Aki Solihin téh asa keuna pisan kana haté kuring. Aki Solihin ogé sarua dilaporkeun ka pulisi. Alesan laporanna penipuan. Aki Solihin téh nyéwakeun wangunan anu terusna dijieun warung. Geus taunan nyéwakeunna téh. Ari taun ayeuna, sabada dibayar séwana, ku Aki Solihin téh dipulangkeun deui. Eta wangunan téh moal diséwakeun deui, rék dijual waé. Pédahna, éta wangunan téh warisan ti kolotna Aki Solihin anu kudu dibagikeun ka adi-lanceukna ogé.

Anu matak tugenah, anu ngalaporkeun Aki Solihin téh, putrana ku anjeun. Eta bahan caritana mah. Diréka-réka téh diluyukeun jeung suasana Lebaran. Kabayangkeun téh, dina Lebaran mah saréréa ogé ngéléhan. Anu ngalaporkeun Nini Usih, apan manéhna téh jelema aya, mobilna ogé sababaraha hiji cenah di garasina. Sigana dina Lebaran mah kageuing haténa. Nini Usih téh ngaku ngala gedang atah, keur disayur cenah. Sigana ku anu ngalaporkeun téh kapikiran, boa Nini Usih téh nyaan henteu boga nanaon pikeun dipasak, boa henteu aya nanaon pikeun didahar.

Aki Solihin ogé kitu, pantesna téh dina Lebaran mah kulawargana ngumpul. Silih hampura silih gabrug bari balilihan saréréa ogé. Aki Solihin, da puguh kolot, pastina hampurana salega dunya. Budakna, atuh da ka kolot, maenya henteu katoél haténa. Kabayangkeun téh, boa henteu saukur dulur-dulurna, tapi ogé tatanggana milu ngariung bari saréréa ogé henteu kuat nahan anu nyelek dina tikoro. Boa aya anu ngagoak ceurik auk-aukan.

Eta anu hésé téh. Nyaritakeun kasedih siga kitu. Padahal mah sababaraha kali ngabayangkeun caritana, boh ngeunaan Nini Usih boh ngeunaan Aki Solihin, kuring sorangan sok tara kuat. Panon téh ujug-ujug panas. Atuh anu ngalémbéréh dina pipi sok gancang diusap bari tungkul, sieun kanyahoan ku batur.

Peuting kasaminggu puasa mimiti wani ngotrétkeun carita téh. Henteu hiji. Duanana sakaligus malah. Carpon ngeunaan Nini Usih jeung carpon Aki Solihin, duanana dikotrét. Sumanget nulis téh sabada aya transfer 150 rébu kana rékening, honor carpon kuring anu dimuat média onlén téa.

Duanana carpon téh ampir sarimbag saenyana. Endingna pikabungaheun. Apan suasana Lebaran téa, siga anu tadi dicaritakeun. Silih hampura, silih lubarkeun kasalahan. Anu héséna, lebah loba pikasediheun téa, alhamdulillah kaliwat. Carpon dina sababaraha lembar keretas HVS téh digulung, dikarétan. Engké di Bandung carpon téh dipindahkeun diketik dina laptop Muklis bari sakalian milu ngirimkeunna. Kitu biasana ogé.

Geus réngsé mah dituliskeun, ngemplong haté téh. Enya ogé henteu bisa balik méméh Lebaran. Saenyana peutingan Lebaran téh pagawéan geus réngsé. Honor langsung dibagikeun. Tapi rék langsung ka Bandung téh asa capé. Ongkoh cenah di sababaraha tempat dijagaan, henteu meunang mudik téa.

Isukna sabada solat Idul Fitri, sabada milu sasarap kupat jeung opor hayam di imah Mang Jani, biur waé ka Bandung. Henteu ngaliwatan jalan raya da pasti dijaga kénéh. Tapi maké jalan sisi ka Rancakalong, bras ka Tanjungsari, méngkol deui jalan sisi nepi ka Jatinangor. Geus ngaliwat ka Cileunyi mah dianggap nyaan urang Bandung ku anu jaga ogé da apan plat nomer motor ogé D.

Emih mani nangkeup pageuh barang kuring datang téh. Atuh kuring nyuuh dina lahunanana bari rambisak. Honor téh henteu kungsi dibuka amplopna, dibikeun kabéh ka Emih. Angkanan téh keun baé kuring mah da aya harepan tina carpon anu anggeus dikotrét téa.

Di imah téh saukur milu dahar nasi kuning pasakan Emih. Hayang geura ka imah Muklis milu ngetik. Gulungan keretas carpon téh dipésakan.

“Mih, ari Aki Solihin kumaha tadi? Di bumina sigana ramé, nya?” tanya téh bari diuk gigireun Emih. “Emih ka ditu teu sabada solat?”

“Ramé pisan, ku anu careurik,” saur Emih dareuda. “Tatanggana anu daratang ka bumi Aki Solihin anu careurik téh. Apan aya putra bungsuna di bumina téh.”

“Ari Aki Solihinna ka mana?”

“Puguh ogé apan ayeuna mah geus diputus jadi tersangka. Anu ngalaporkeun putra cikalna, anu jadi pengacara putra kaduana.”

Kuring molohok.

“Puguh ogé di urang téh asa jadi kieu,” saur Emih semu merenyéng. “Ka kolot téh mani taya ras-rasan. Nini Usih di tonggoh apan pira ogé ngala gedang atah saharga lima rébu pérak, angger ka baléwatangan, da anu ngalaporkeunna embung ngabolaykeun laporan, komo ngariung kekeluargaan.”

Kuring beuki molohok. Asa jauh tina sangkaan. Jauh tina lamunan. Keretas carpon téh dikodok, terus dirames. Henteu wasa ngetikeunna ogé. Kuring nyuuh kana lahunan Emih, terus ngagukguk.

“Ari manéh ku naon? Kuduna ogé Emih anu ceurik mah. Emih anu geus kolot mah, jadi loba kasieun siga Aki Solihin sieun siga Nini Usih. Bandung téh ayeuna mah lain saukur heurin ku tangtung, tapi ogé heurin ku anu bingung.”

Kuring kalah beuki ngagukguk. ***

Rancakalong, 4 Mei 2021

 

YUS R. ISMAIL, ngarang carpon, sajak, novél, dina basa Sunda jeung Indonésia. Carponna pangpangna mindeng dipublikasikeun dina majalah Manglé, Tribun Jabar, Sunda Midang, Galura, jeung Pikiran Rakyat. Carpon na geus ngaratus. Sabada ngobrol jeung C.W. Watson, Yus asa kahatéan pikeun narjamahkeun carpon-carponna kana basa Indonesia.

Lima carponna ditarjamahkeun kana basa Inggris ku C.W. Watson, terus dimuat dina majalah The Malays and Indonesians Worlds jeung buku Miss Maya and other Sundanese Strories (Kiblat, Desember 2014, Lontar 2019). Puluhan bukuna terbit dina basa Indonesia. Tapi dina basa Sunda mah acan hiji-hiji acan, cenah hésé nimukeun penerbitna.

Yus ayeuna nganjrek di Rancakalong (Sumedang).

Editor: Dudung Ridwan

terbaru

Cerpen: SEGALA HAL PENTING DALAM INGATAN

Bandungan Sabtu, 19 Juni 2021 | 09:31 WIB

Maafkan aku, Dorma. Sepertinya, aku takkan pernah sempat menceritakan segala hal penting dalam ingatanku ini kepadamu ka...

Bandung Baheula - Bandungan, Cerpen: SEGALA HAL PENTING DALAM INGATAN, Cerita Pendek,Bahasa dan Sastra Indonesia,cerpen,cerpen fitri manalu,cerita pendek fitri manalu,sastra indonesia,Sastra

Kukurilingan Néangan RS Kosong, Pasién Covid 19 Ahirna Maot di Jalan

Bandungan Jumat, 18 Juni 2021 | 14:15 WIB

Pasién Covid asal Lohbener maot di jalan sanggeus teu manggihan RS nu kosong.

Bandung Baheula - Bandungan, Kukurilingan Néangan RS Kosong, Pasién Covid 19 Ahirna Maot di Jalan, COVID-19,pasien covid 19 meninggal di jalan,rs  penuh,Pasien Covid-19

Sanggeus Ngalongok nu Gering, 35 Warga Cikalongwetan Positif Covid-19

Bandungan Kamis, 17 Juni 2021 | 15:01 WIB

Sanggeus Ngalongok nu Gering, 35 Warga Cikalongwetan Positif Covid-19

Bandung Baheula - Bandungan, Sanggeus Ngalongok nu Gering, 35 Warga Cikalongwetan Positif Covid-19, COVID-19,menjenguk orang sakit,menengok orang sakit,ngalongok nu gering

Toko Roti Sumber Hidangan (Het Snoephuis) Tempat Ngumpulna Urang Belan...

Bandungan Rabu, 16 Juni 2021 | 13:51 WIB

Toko Roti Sumber Hidangan (Het Snoephuis) Tempat Ngumpulna Urang Belanda di Bandung

Bandung Baheula - Bandungan, Toko Roti Sumber Hidangan (Het Snoephuis) Tempat Ngumpulna Urang Belanda di Bandung, Sumber Hidangan,Toko Roti Sumber Hidangan,Toko Roti Legendaris,Het Snoephuis

Sastra Sunda: PEUTING PETENG KI JURU PANTUN

Bandungan Sabtu, 12 Juni 2021 | 09:56 WIB

Pantun téh salah sahiji pintonan kasenian dina jaman Pajajaran. Anu remen dilalakonkeunanana kalolobaan mah carita ngeun...

Bandung Baheula - Bandungan, Sastra Sunda: PEUTING PETENG KI JURU PANTUN, Cerita pendek bahasa Sunda,Cerita Pendek,cerita pendek aan merdeka permana,Carpon Sunda,carpon aan merdeka  permana,Bandungan,Sastra Sunda,Bahasa dan Budaya Sunda

Kurupuk RO: Sajarah Panjang Raden Omay

Bandungan Kamis, 10 Juni 2021 | 14:44 WIB

Kurupuk RO bisa disebut kadaharan jadul nu ngalegénda. Tapi, tong salah nu raresep kana camilan khas Jawa Barat ieu masi...

Bandung Baheula - Bandungan, Kurupuk RO: Sajarah Panjang Raden Omay, Kerupuk RO,Pengrajin Kerupuk RO,Raden omay,sejarah kerupuk ro,sajarah kurupuk ro

Bajigur Beuki Dieu Beuki Langka Kaséréd ku Inuman Milénial

Bandungan Rabu, 9 Juni 2021 | 13:26 WIB

Bisa jadi inuman khas Jawa Jawa Barat bajigur geus kaséréd ku inuman sachet nu praktis jeung murah hargana.

Bandung Baheula - Bandungan, Bajigur Beuki Dieu Beuki Langka Kaséréd ku Inuman Milénial, Bajigur,bajigur tasik,minuman bajigur,bajigur khas jawa barat,bajigur langka

Kurban, “Kurupuk Banjur”, Kuliner Khas Kabupaten Bandung

Bandungan Selasa, 8 Juni 2021 | 13:24 WIB

Can disebut “kurban” lamun ngan meuli kurupukna wungkul. Kakara disebut kurban lamun geus nyieun bungbu kuahna.

Bandung Baheula - Bandungan, Kurban, “Kurupuk Banjur”, Kuliner Khas Kabupaten Bandung, kurupuk banjur,kurupuk anclom,kurban (kurupuk banjur),kurupuk khas kabupaten bandung,kerupuk banjur
dewanpers